جمال رضايى

122

بيرجندنامه ( فارسى )

1 - 4 - حسينيّهء آبى / فرزانه : اين حسينيّه يك خانهء متوسّط مسكونى وقفى بود كه در محلّهء « ته آب‌بردى » در كوچهء « سنگ مزار » قرار داشت و گاهى در آن روضه خوانده مىشد . متصدّى اين موقوفه حاج آقا رضا فرزانه بود ولى چون كسى كه در آن سكونت داشت نام خانوادگيش « آبى » بود به نام او مشهور گشته بود و برخى هم به آن « حسينيّهء فرزانه » مىگفتند . 2 - 4 - حسينيّهء آراسته : « آراسته » نام خانوادگى حاجى يوسف خان فرّاشباشى ( پدر عبد الحسين آراسته ) بود . وى اين حسينيّه را به منظور عزادارى حضرت سيّد الشّهدا ( ع ) در سال 1303 هجرى قمرى احداث و املاكى براى آن وقف كرده است . اين عمارت كه اخيرا جزء آثار « ميراث فرهنگى » بيرجند ثبت شده قديمىترين حسينيّهء بزرگ بيرجند است كه هنوز برجاست . حسينيّهء آراسته در غرب كوچهء غربى « حسينيّهء شوكتيّه » و در شمال « خواجهء خضر » واقع است . 3 - 4 - حسينيّهء آقا محمّد على : اين حسينيّه در كوچهء پايين شهر - روبروى آب‌انبار ملك - قرار داشت و واقف آن كربلايى آقا عبد اللّه ( پدر آقا حسين عبد اللّه‌زاده و حاج آقا رضا فرزانه ) بوده است به همين جهت تصدّى آن با اين دو برادر بود . حسينيّهء مزبور يك خانهء مسكونى متوسّط بود كه چون مردى به نام آقا محمّد على ( آقا مدالى aqa madali ) در آن زندگى مىكرده به اين نام مشهور شده بود . 4 - 4 - حسينيّهء آقا ميرهادى / مير سيد محمّد : در ضلع جنوبى كوچهء معروف پايين شهر و در غرب آب‌انبار « جناب شيخ » حسينيّه‌اى بود و هست كه از بزرگترين حسينيّه‌هاى بيرجند به‌شمار مىآمد و بانى آن سيّد ملّاكى بود به نام « آقا ميرهادى » كه اين بنا را به منظور روضه‌خوانى احداث كرده بود ، از اينرو حسينيّه به نام او به « آقا ميرهادى » معروف گشته بود . كف حياط حسينيّه از سطح كوچه پايين‌تر بود به همين جهت راهروى ورودى آن فاصله به فاصله پلّه مىخورد . توليت اين حسينيّه پس از فوت بانى آن به فرزند ارشدش كه يك روحانى سرشناس بود و « مير سيّد محمّد مرتضوى » نام داشت رسيد از اينرو حسينيّه به نام « مير سيّد محمّد » نيز خوانده مىشد و چون در كوچهء پايين شهر ( ته ده ) واقع بود به آن « حسينيّهء ته ده » هم مىگفتند و اخيرا به مناسبت گود بودن آن نسبت به كوچه به آن « حسينيّهء گود » هم گفته مىشود . تصدّى و توليت اين بنا و موقوفاتش پس از